Hierbij het vervolg op de Q & A over burn-out. Ik kreeg ongelooflijk veel vragen binnen: dit thema leeft en ik denk echt dat kennis hierover kan helpen bij preventies en herstel van burn-out. Lees mee ????
Hoe hangen onrust en angst met elkaar samen? En hoe ga je hiermee om?
Je hebt al lange tijd veel grenzen overschreden, het lukt niet meer goed om te ontspannen, je cortisol-levels zijn sky-high, je wilt je zo snel mogelijk beter voelen: onrust. Onrust uit zich vaak als volgt: een gierend gevoel in je lijf, hoge hartslag, hoge ademhaling (of een benauwd gevoel), zweten. Je hoofd probeert dit te verklaren, of verergert het door extreem te piekeren of signalen van je lijf ‘verkeerd’ te interpreteren en zo ontstaat angst. Een voorbeeld: je hartslag is continu heel hoog en terwijl je in rust bent, voel je je hart bonken. Dit kan best eng zijn, want stel je voor dat er iets mis is met je hart. In werkelijkheid bonkt je hart alleen maar hart, omdat je geen rust weet te vinden en niet ontspant. Bovendien gaat je hartslag nog sneller kloppen, als je angstig wordt. Het cirkeltje is rond.
Ook hier geldt: er is helaas geen trucje om dit snel op te lossen. Wat vaak wel helpt is je laten informeren en te lezen over burn-out. Misschien vind je het fijn om het een en ander uit te laten sluiten. Toch is het daarna van belang om ook aan de slag te gaan, weer meer vertrouwen te krijgen in je lichaam en de signalen weer beter te begrijpen.
Eerder schreef ik al eens een blog over angst.
‘Komt dit ooit weer goed?’ Hoe ga je om met dit soort piekergedachten?
Dit is meteen een ingewikkelde vraag, want vasthouden aan deze piekergedachten gaat je herstel enorm in de weg zitten. Ik probeer een antwoord te geven, hopelijk kun je hier iets mee, want helaas heb ik hier geen pasklaar antwoord voor.
Als je je eenmaal hebt ziek gemeld of hebt erkent dat het niet goed gaat, dat je toch echt een burn-out hebt, begint het eigenlijk pas. De allereerste stappen bij burn-out zijn mijn inziens: (h)erkennen en dan accepteren. Zonder acceptatie is er geen weg naar duurzaam herstel. Mijn coach trajecten starten altijd met het acceptatie proces. Burn-out is eng, burn-out is grillig en soms onbegrijpbaar. Erkennen dat het nu niet goed gaat, dat het tijd gaat kosten om te herstellen en dat het veel werk gaat kosten om duurzaam te herstellen zijn belangrijk.
Hoe ga je om met deze piekergedachten? Probeer te accepteren dat het is zoals het is, maar probeer ook vertrouwen te hebben dat herstel mogelijk is. Laat los dat het zo snel mogelijk moet, maar werk aan (zelf) vertrouwen.
Wat kun je wel doen? Lees je in, zoek hulp, heb geduld.
Hoe herken je een terugval bij iemand die een burn-out heeft gehad?
Hopelijk lukt het om het bij jezelf te herkennen, maar soms ziet de omgeving al eerder dat het weer niet helemaal gaat. Meestal zijn mensen heel rusteloos, soms grenzeloos en vaak bewaken ze minder hun grenzen. De uiting kan bij iedereen anders zijn, maar ik denk dat het goed is om te praten: vermoed je een terugval? Ga eens in gesprek, probeer inzicht te krijgen in de gedachtegang en het gevoel van je vriend(in)/partner/collega/familielid. Daarnaast is het belangrijk dat jij als naaste het een en ander weet over burn-out, zodat je kan helpen en aan de bel kan trekken.
Eerder schreef ik dit blog die je daarbij zouden kunnen helpen.
Wat is het verschil tussen burn-out en depressie?
Burn-out en depressie worden nog wel eens door elkaar gehaald, maar ze verschillen absoluut. Slechter slapen, prikkelbaar zijn, veel stress ervaren, piekeren, concentratieproblemen, uitgeput zijn: allemaal symptomen die bij zowel burn-out als depressie voor kunnen komen. Bovendien is het zo dat iemand met een burn-out ook last kan krijgen van depressieve gevoelens.
Hoewel er dus veel overlap is, is er vooral een merkbaar verschil: iemand met burn-out wil het liefst de deur uit en werken aan zijn/haar herstel. Deze mensen moet ik vaak terugroepen: rustiger lopen, meer geduld in het herstel, voorzichtig opbouwen met werken. Terwijl iemand met een depressie echt geen zin heeft om de deur uit te gaan, laat staan te gaan rennen of iets ‘gezelligs’ te gaan doen.
Bij coaching diagnosticeer ik niet (daar ben ik ook niet toe bevoegd), wel let ik heel goed op de symptomen en klachten van mijn coachees, daar ga ik mee aan de slag. Daarmee bedoel ik niet dat ik enkel aan symptoom bestrijding doe, maar samen met coachees gaan we kijken waar klachten, gedachten, emoties, gevoel en gedrag vandaan komen en dat pakken we dan samen aan.
Twijfel je? Neem gerust even contact met me op, ik help je graag verder.
(FYI: Als ik vermoed dat er meer hulp nodig is, als er ernstige psychiatrische problemen zijn of als ik merk dat coaching niet aanslaat of geen zin heeft, dan schakel ik altijd extra hulp in. Ook geef ik advies of begeleid ik mensen naar een vervolg traject.)
Bewegen is goed, maar hoe zit dat met competitieve (team)sporten tijdens burn-out?
In de vorige Q & A ging ik al in op de vraag ‘Hoe begin je met sporten bij burn-out?’. Maar de kans is natuurlijk aanwezig dat je al een (team)sport beoefende waarbij het draait om competitie. Mijn inziens hoef je daar niet direct mee te stoppen, maar is het heel belangrijk om je doelen bij te stellen: bewegen om stress te reduceren, om het sociale aspect of om fysiek weer wat sterker te worden. Maar niet om te winnen.
Ik denk dat het goed is om per keer en per individu te kijken wat mogelijk is en wat prettig is. Verwacht niet te veel van jezelf, leg de lat een heel stuk lager, maar blijf wel lekker in beweging. Bespreek je situatie altijd even met je medespelers en je trainer/coach. Luister naar je lichaam en je gevoel!
Hoe weet je wanneer je weer volledig hersteld bent?
Jullie hebben het me wel moeilijk gemaakt met de vragen ????.
Een burn-out is een grote levensles, ik denk dat je ‘hersteld’ bent als je:
- Goed naar je lichaam hebt leren luisteren,
- Erkent dat je beter voor jezelf moet zorgen,
- Dat je je grenzen beter kent,
- Daarnaast je energie voor een groot deel weer terug hebt, maar vooral weet hoe je daarmee om mag gaan.
- Tot slot: als je weer van het leven kan genieten!
Wat is een bore-out? en hoe voorkom je dat na een burn-out?
Een bore-out heeft dezelfde symptomen als een burn-out, maar de oorzaak is anders. Iemand met een bore-out heeft lange tijd onder haar/zijn niveau gewerkt, is te weinig uitgedaagd of werk (of andere activiteiten) heeft gedaan waarvoor geen interesse was. Het is overigens geen teken van luiheid (of zwakte)!!
Zelf ben ik het nog nooit tegen gekomen dat iemand na een burn-out in een bore-out terecht komt, maar ik snap de angst: Als je aan het herstellen bent van een burn-out kan de neiging ontstaan om elke vorm van stress, uitdaging of het verkennen van grenzen uit de weg te gaan. Een gevolg daarvan kan verveling zijn en dus bore-out.
Zoals je wellicht inmiddels had begrepen, ben ik geen voorstander van vermijden. Ik geloof erin dat rust enorm belangrijk is, maar dat grenzen stapje voor stapje weer moeten worden opgezocht (dit is iets anders dan keihard uit je comfort zone gaan), dat je in beweging moet komen en aan de slag moet gaan met jezelf. Goeie hulp, maar ook lichaamsbeweging kan je daarbij helpen.
Ben je ‘gevoeliger’ na een burn-out?
Hopelijk heb je van je burn-out geleerd dat je wel degelijk grenzen hebt en dat het niet wijs is om die continue veel te ver over te gaan. Daarnaast leren veel mensen weer meer contact te maken met het lichaam. Het kan dus voelen alsof je gevoeliger bent, je luistert immers beter naar je lichaam. Je bent waarschijnlijk een beetje veranderd door je burn-out, je snapt namelijk dat je niet alles (tegelijkertijd) kan, en dat is ok.
Hopelijk lukt het om dat te accepteren. Dat je je nieuwe ‘gevoeligheid’ omarmt en daardoor betere, gezondere en fijnere keuzes voor jezelf maakt. Pas dan ben je echt hersteld.
Veel vragen! Dank je wel.
Ik heb mijn best gedaan om zoveel mogelijk vragen te beantwoorden en eventueel veel voorkomende vragen te bundelen. Heb je meer vragen? Laat het vooral weten, ik ga dit zeker nog eens doen (en zeker ook over andere onderwerpen). Heb je een persoonlijke vraag naar aanleiding van deze Q&A? Laat het me ook weten via een berichtje.
Tot slot: wil je direct aan de slag? Download dan de mini Stress Free video cursus. Een video cursus vol tips, handvaten, reflectie en je leert meer over ontspannen hardlopen en ademhaling!
Ik ben Goudje, coach bij Run Free Groningen en tevens de eigenaar. In mijn blogs en artikelen wil ik jou inspireren, motiveren en inspireren om je mentale en fysieke gezondheid serieus te nemen. Wil je actief aan de slag met jou burn-out, stress, depressie en/of angstklachten? Bekijk dan onze unieke, actieve methode en ons team. Of plan direct een vrijblijvende en gratis intake. ‘Luister naar het fluisteren van je lichaam zodat het niet hoeft te schreeuwen.’
